Σχόλια για το θεατρικό έργο «Για όλα φταίει εκείνη»
To έργο του Andrey Ivanov είναι πραγματικά ένα σύγχρονο αριστούργημα. Είναι ένα νέο κείμενο με πολύ καυστικό λόγο το οποίο προσφέρει πλούσια τροφή για σκέψη και προβληματισμό. Ο Andrey Ivanov καταπιάνεται με το θέμα της αποξένωσης και της έλλειψης επικοινωνίας ανάμεσα σε έναν έφηβο νέο και τη μητέρα του. Η απώλεια του πατέρα και συζύγου, πέραν του πόνου της έλλειψης, οδηγεί σε απομόνωση και σε μία δεύτερη απώλεια. Την απώλεια της ουσιαστικής επαφής μητέρας και γιου. Η συμβίωση είναι αναγκαστική στα όρια της επιβίωσης λόγω κοινής οικογενειακής στέγης. Η καθημερινή συμβίωση δείχνει πως όλα οδηγούν σε μια καθολική ρήξη. Μια νέα συνθήκη, ένας νέος ρόλος της μητέρας ανατρέπει τα δεδομένα. Η επικοινωνία τους επανέρχεται σταδιακά μέσω ενός ψεύτικου προφίλ στα σόσιαλ μίντια που δημιουργεί η μητέρα. Η διάθεση και των δύο αλλάζει. Ζουν όμως σε ένα διαφορετικό ψέμα και οι δύο. Όταν όμως στην πορεία έρθει στο φως η αλήθεια και ξεσκεπάσει το ψέμα, η χαρά θα δώσει τη θέση της στον πόνο και σύντομα θα τεθεί μοιραία το θέμα της αμφισβήτησης της ίδιας της ζωής. Οι ήρωες θα έρθουν αντιμέτωποι με τις αξίες και τα ιδανικά της ζωής και η τελική σύγκρουση θα έρθει μοιραία με τον ίδιο τους τον εαυτό. Πρόκειται για μία σύγχρονη τραγωδία και ο συγγραφέας χρησιμοποιεί τολμηρή γλώσσα με δεξιοτεχνία και πολλή μαεστρία. Στόχος μου είναι να αναδείξω και να φωτίσω, έχοντας ως αρωγό τις νέες τεχνολογίες, μοναδικά στιγμιότυπα παθογένειας της σημερινής κοινωνίας. Την απομόνωση, την αποξένωση, την απάτη και τον εθισμό στη διαδικτυακή επικοινωνία. Θέλω να καταπιαστώ με τα βασανιστικά ερωτήματα που τίθενται και να θέσω και νέα. Πόσο ελεύθεροι είμαστε; Πόσο ψέμα βάζουμε στη ζωή μας; Πόση αλήθεια αντέχουμε και πόση αλήθεια θέλουμε; Δίπλα μου βρίσκονται υπέροχοι άνθρωποι και καταξιωμένοι καλλιτέχνες. Μια εξαιρετική μεταφραστική ομάδα, τρεις μοναδικοί καλλιτέχνες ηθοποιοί και εξαιρετικοί συντελεστές. Πιστεύω πως με το όραμά μας, τη διάθεσή μας, την πίστη στο έργο μας, την επαγγελματική μας δουλειά και την υπευθυνότητά μας, θα δώσουμε μια παράσταση υψηλών προδιαγραφών και απαιτήσεων στο κοινό της Θεσσαλονίκης ενώ πρέπει να αναφέρω πως το έργο είναι άπαιχτο στην Ελλάδα και θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά.
Στην παράσταση χρησιμοποιείται έντονα το εικαστικό στοιχείο μέσω της έμπνευσης και δημιουργίας της ενδυματολόγου. Ταυτόχρονα η παράσταση ντύνεται με πολλή ροκ μουσική και ζωντανό τραγούδι από τους ηθοποιούς
Αντώνης Καραγιάννης (σκηνοθέτης της παράστασης)
Αγαπητοί μεταφραστές, διοργανωτές και λοιποί συμμετέχοντες του Έργου WordBridge!
Απευθύνομαι σε εσάς με ευγνωμοσύνη και θαυμασμό απέναντι στη δουλειά σας. Δεν μεταφράζετε απλά το κείμενο – το μεταφέρετε σε μια διαφορετική γλωσσική πραγματικότητα, του δίνετε νέες αποχρώσεις και σκέψεις. Χάρη σε εσάς το έργο έχει τη δυνατότητα να βρει νέους θεατές, να αγγίξει νέες καρδιές. Το «Για όλα φταίει εκείνη» είναι μια ιστορία πόνου και μοναξιάς για το πόσο δύσκολο είναι να βρεθεί μια κοινή γλώσσα, ακόμα και με τους πιο κοντινούς μας ανθρώπους, αλλά και για την προσπάθεια να ξεπεράσουμε αυτά τα εμπόδια. Γεννήθηκε από την ανάγκη να μιλήσουμε για δύσκολα και επώδυνα θέματα, τα οποία, όπως μου φαίνεται, είναι κατανοητά από ανθρώπους οποιασδήποτε χώρας. Και τώρα, χάρη στη δουλειά σας, οι ήρωές μου μπορούν πλέον να μιλάνε στα ελληνικά. Το θέατρο είναι ένας τόπος χωρίς σύνορα και η εργασία σας δημιουργεί γέφυρες, μας επιτρέπει να μιλήσουμε στην ίδια γλώσσα. Η υπέρβαση των εμποδίων μεταξύ των ηρώων του έργου μοιάζει με την υπέρβαση των εμποδίων μεταξύ των πολιτισμών.
Μπροστά σας είχατε μια δύσκολη εργασία: όχι απλά να μεταφράσετε τις λέξεις, αλλά να αντιληφθείτε τον παλμό, τον ρυθμό και την ενέργεια του κειμένου· το πνεύμα του. Κάτι τέτοιο απαιτεί λεπτότητα, δεξιοτεχνία και ικανότητα να διεισδύσετε στα βαθύτερα νοήματα του κειμένου. Ελπίζω το εκτενές υβρεολόγιο να μη σας έβαλε σε αμηχανία. Σας ευχαριστώ για το έργο σας και για την αγάπη σας προς το θέατρο. Είθε αυτό το εγχείρημα να αποτελέσει έναν πραγματικό διάλογο. Είθε να μας ενώνει, έτσι όπως το θέατρο ενώνει τους ανθρώπους. Περιμένω με ανυπομονησία να δω το «Για όλα φταίει εκείνη» να ζωντανεύει στην ελληνική σκηνή. Καλή επιτυχία και καλή έμπνευση!
Andrey Ivanov (συγγραφέας του έργου)
Αγαπητοί φίλοι,
Σας απευθύνω μια πρόταση που όχι μόνο θα μας δώσει τη δυνατότητα να συνεργαστούμε σε κάτι πραγματικά μοναδικό, αλλά θα αποτελέσει και μια συναρπαστική πρόκληση για εσάς. Μπροστά μας βρίσκεται μια σπάνια ευκαιρία να μεταφράσουμε ένα σύγχρονο θεατρικό έργο του δραματουργού Andrey Ivanov, «Για όλα φταίει εκείνη», ένα έργο που συνδυάζει ζωντανό λόγο, ασυνήθιστες στιλιστικές επιλογές, ισχυρή συναισθηματική φόρτιση και βαθιά ηθικά ερωτήματα της εποχής μας.
Γνωριζόμαστε εδώ και 12 χρόνια και όλο αυτό το διάστημα έχω πειστεί πολλές φορές για την εκπληκτική αίσθηση που έχετε για τη ρωσική γλώσσα, την προσοχή σας στη λεπτομέρεια και την αγάπη σας για τον λόγο. Ο καθένας από εσάς είναι ένας πραγματικός κύριος της τέχνης του, φιλόλογος και γλωσσολόγος με βαθιά γνώση, που μπορεί να δει πέρα από τις λέξεις ενός κειμένου. Και το πιο σημαντικό: γνωρίζω πόση χαρά και έμπνευση αντλείτε δουλεύοντας με μοναδικό γλωσσικό υλικό.
Το έργο «WordBridge» είναι μια ευκαιρία όχι μόνο να αξιοποιήσετε τις γνώσεις σας στη ρωσική και την ελληνική γλώσσα σε ένα νέο επίπεδο, αλλά και να δημιουργήσετε κάτι πραγματικά ξεχωριστό. Η μετάφραση οποιουδήποτε καλλιτεχνικού έργου μοιάζει με αναμετάδοση μαγείας, που επιτρέπει σε έναν νέο αναγνώστη να νιώσει την ατμόσφαιρά του, να ακούσει τις φωνές των ηρώων, να κατανοήσει τα συναισθήματά τους. Αυτή η εργασία απαιτεί λεπτότητα, δημιουργική προσέγγιση και βαθιά κατανόηση της γλώσσας και είμαι βέβαιη ότι θα τα καταφέρουμε εξαιρετικά.
Η συμμετοχή σε ένα τόσο ξεχωριστό έργο όπως το «WordBridge» είναι μια ευκαιρία να αγγίξουμε κάτι μεγαλύτερο. Δεν θα μεταφράσουμε απλώς ένα ρωσικό κείμενο· θα του δώσουμε μια νέα ζωή, μεταφέροντας μέσω των ελληνικών δομών όλη τη συναισθηματική και καλλιτεχνική δυναμική του έργου του A. Ivanov.
Αυτό το εγχείρημα δεν είναι μόνο πρόκληση, αλλά και τιμή. Είναι μια ευκαιρία να αφήσουμε το αποτύπωμά μας στον πολιτιστικό χώρο της Ελλάδας, να δώσουμε τη δυνατότητα σε άλλους να δουν και να νιώσουν την ομορφιά και τη μοναδικότητα αυτού του έργου, να συγκινηθούν από την τραγικότητά του.
Ας δώσουμε, λοιπόν, μαζί ζωή στο θεατρικό έργο «Για όλα φταίει εκείνη» και ας δημιουργήσουμε κάτι για το οποίο θα μπορούμε όλοι να είμαστε περήφανοι. Βασίζομαι πραγματικά στη συμβολή σας και στο ταλέντο σας!
Με αγάπη, υπερηφάνεια και πίστη σε εσάς,
Η καθηγήτριά σας
Τατιάνα Ζουράβλεβα (επικεφαλής μεταφραστικής ομάδας)
Όταν μου έγινε η πρόταση από τη «WordBridge» να συμβάλω στη μετάφραση από τα ρωσικά του θεατρικού «Για όλα φταίει εκείνη» του A. Ivanov, δέχτηκα αμέσως καθώς θεώρησα πως η εργασία αυτή θα αποτελέσει μια πολύ καλή ευκαιρία προκειμένου να καλλιεργήσω τις ικανότητές μου στη λογοτεχνική μετάφραση, η οποία άλλωστε πάντοτε βρισκόταν στον πυρήνα των προσωπικών μου ενδιαφερόντων. Το έργο, μέσα από τον ιδιαίτερο και εξαιρετικά αιχμηρό λόγο του, αποδείχτηκε μια ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα πρόκληση δικαιώνοντας τις φιλοδοξίες μου.
Η μία όψη του έργου, που το κάνει να ξεχωρίζει, είναι αυτή του πολύ ιδιαίτερου λεξιλογίου του. Ενός λεξιλογίου διανθισμένου με λέξεις, αρκετές φορές μη λημματογραφημένες, προερχόμενες από τη γλώσσα των νέων αλλά και της τεχνολογίας, με πλούσιο υβρεολόγιο, μη ευπρεπείς εκφράσεις, και φυσικά έντονη προφορικότητα σε επίπεδο συντακτικού και γραμματικής.
Ωστόσο, υπάρχει κάτι που δεν είχα υπολογίσει και αυτό είναι πως η ίδια η θεματολογία του θεατρικού θα αποτελούσε την αφορμή για «άβολες» σκέψεις, διλήμματα, εσωτερικό διάλογο… Τι θα έκανα εγώ εάν βρισκόμουν στη θέση των πρωταγωνιστών; Μήπως σε κάποιο βαθμό έχω ήδη βιώσει παρόμοιες καταστάσεις, και πώς θα το χειριστώ αν εν τέλει ζήσω κάτι παρόμοιο στο μέλλον;
Αυτή είναι η άλλη πλευρά του θεατρικού, πολύ λιγότερο «τεχνική» και πολύ περισσότερο ανθρώπινη. Καθημερινές σχέσεις, συγκρούσεις με πρόσωπα κοντινά, αλλά και ο ανθρώπινος πόνος που μπορεί να οδηγήσει σε ακραίες συμπεριφορές, αποτελούν όλα καταστάσεις τις οποίες οι αναγνώστες και αναγνώστριες του έργου μπορούν, περισσότερο ή λιγότερο, να εντοπίσουν και στη δική τους ζωή, ταυτιζόμενοι ακούσια, ίσως και αθέλητα, άλλοτε με τον γιο και άλλοτε με τη μητέρα.
Σωτήριος Κυρτσόπουλος (μέλος μεταφραστικής ομάδας)
Η δύναμη του έργου έγκειται στην ικανότητά του να θίγει πληθώρα σύγχρονων κοινωνικών, ψυχολογικών και διαπροσωπικών ζητημάτων, σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από κοινωνική αποξένωση, αδιαφορία και την ανωνυμία του διαδικτύου. Ο γιος και η μητέρα παρουσιάζονται ως τραγικά θύματα των κοινωνικών στερεοτύπων και των σύγχρονων τάσεων που διαμορφώνουν τη γλώσσα, την έκφραση και τη συμπεριφορά. Οι έντονες σκηνές του έργου, γεμάτες χιούμορ, πόνο και βαθιές εσωτερικές αναζητήσεις, αποτυπώνουν με μοναδικό τρόπο τις συγκρούσεις και τους προβληματισμούς των χαρακτήρων, οι οποίοι ζωντανεύουν μέσα από τη γλώσσα του έργου.
Η γλώσσα του έργου, αυθεντική και γεμάτη ζωντάνια, συνδυάζει νεανική αργκό, φράσεις από τον κόσμο του διαδικτύου και των ηλεκτρονικών παιχνιδιών, καθώς και υβριστικές εκφράσεις, αποδίδοντας πιστά την ατμόσφαιρα και τον τόνο της σύγχρονης εποχής. Στόχος της μετάφρασης ήταν να διατηρηθεί η πολυπλοκότητα και η ένταση του πρωτοτύπου, μεταφέροντας τις γλωσσικές εκφράσεις σε αντίστοιχη ελληνική μορφή, ώστε το κοινό να βιώσει το έργο ως αληθινό και φυσικό.
Η μετάφραση αυτού του έργου υπήρξε μια πρόκληση, καθώς στόχος μας ήταν να αποδώσουμε την ένταση και τη ζωντάνια της γλώσσας του πρωτοτύπου, με σεβασμό στην αυθεντικότητα του κειμένου και την πολιτισμική του διάσταση. Η επιλογή των κατάλληλων λέξεων και εκφράσεων για να μεταφέρουμε την ατμόσφαιρα και τα συναισθήματα των χαρακτήρων υπήρξε μια διαδικασία γεμάτη ευαισθησία και προσοχή στις λεπτομέρειες. Στη μετάφραση αυτή, προσπαθήσαμε να αναδείξουμε την έντονη σύγκρουση μεταξύ των γενεών και των κοινωνικών ρόλων, ενώ ταυτόχρονα διατηρήσαμε την ανατρεπτική και γεμάτη ένταση ατμόσφαιρα του έργου.
Ελπίζουμε ότι η ελληνική εκδοχή του έργου θα προσφέρει στους αναγνώστες τη δυνατότητα να αναγνωρίσουν τη σημασία των θεμάτων του, να εξετάσουν την επίδραση της σύγχρονης κοινωνίας στους ατομικούς και συλλογικούς αγώνες και να συσχετιστούν με τις συνεχείς εξελίξεις του κόσμου γύρω τους.
Γεώργιος Κωστόπουλος (μέλος μεταφραστικής ομάδας)
Τι μπορεί να γίνει, όταν χάνεται η ανθρώπινη επαφή; Πού μπορεί να φτάσουν τα πράγματα, όταν η διαπροσωπική επικοινωνία αντικαθίσταται από τον διαδικτυακό χώρο; Μια μητέρα και ένας γιος, οι οποίοι δεν μιλούν την ίδια γλώσσα, φοβούνται να αντιμετωπίσουν ο ένας τον άλλον και τελικά απομονώνονται στον ερμητικά κλειστό διαδικτυακό τους εαυτό κρύβοντας τα πραγματικά τους συναισθήματα.
Το εγχείρημά μας να μεταφράσουμε σύγχρονο ρωσικό θεατρικό έργο, γραμμένο στη σπαρταριστή ρωσική γλώσσα της νεολαίας του διαδικτύου, μόνο απλό δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί. Απώτερος στόχος μας είναι να μπορέσει το ελληνικό θεατρόφιλο κοινό να έρθει σε επαφή με ένα φρέσκο, ζωντανό ρωσικό δράμα, το οποίο εγείρει σημαντικά ερωτήματα για τις ανθρώπινες σχέσεις την εποχή του διαδικτύου.
Από την πρώτη στιγμή που διάβασα το θεατρικό έργο του Andrey Ivanov συνειδητοποίησα ότι μπορεί και πρέπει να μεταφερθεί στην ελληνική θεατρική σκηνή. Ένα κείμενο ζωντανό, το οποίο κινητοποιεί τον αναγνώστη να αναρωτηθεί για το τι είναι αυτό που εμποδίζει τους ανθρώπους να έχουν μια πραγματική επικοινωνία και να εκφράζουν τα συναισθήματά τους. Η νεανική χροιά της γλώσσας, το πιο επίκαιρο παρά ποτέ ζήτημα των οικογενειακών σχέσεων στην εποχή του διαδικτύου, καθώς και οι πολλαπλές μας ταυτότητες στον κόσμο της τεχνολογίας είναι κεντρικά σημεία στο «Για όλα φταίει εκείνη». Είμαι σίγουρος ότι οι αναγνώστες και οι θεατές στην Ελλάδα θα λατρέψουν αυτό το αριστούργημα.
Νικόλαος-Ευγένιος Μουρούζης (μέλος μεταφραστικής ομάδας)
Η συμμετοχή μου στα project της WordBridge αποτελεί για μένα όχι μόνο μια ευκαιρία για προσωπική ανέλιξη, αλλά και μια βαθιά δημιουργική διαδρομή που με βοηθάει να αναπτύσσομαι διαρκώς, να ανακαλύπτω νέες πτυχές του εαυτού μου και να συμμετέχω σε έργα με ουσιαστικό αντίκτυπο.
Η WordBridge δεν είναι απλώς μία εταιρεία· είναι μια γέφυρα που ενώνει ταλέντα, ιδέες και πολιτισμούς, μια κοινότητα που ενώνει ανθρώπους με πάθος για τη γλώσσα, τη μετάφραση, το θέατρο και την τέχνη. Προσφέρει ευκαιρίες εξέλιξης, στήριξη, δημιουργικότητα και, πάνω απ’ όλα, ένα περιβάλλον όπου οι ιδέες και τα ταλέντα μπορούν να ανθίσουν.
Οι ιδέες του Andrey Ivanov στο έργο του «Για όλα φταίει εκείνη, που φωτίζουν τη σύνθετη ανθρώπινη φύση, τις ανατροπές της ζωής και τις προκλήσεις της σύγχρονης ψηφιακής πραγματικότητας δεν θα μπορούσαν να μεταφραστούν στα ελληνικά σε έναν χώρο διαφορετικό από αυτόν της WordBridge.
Ανυπομονώ για τις επόμενες προκλήσεις και τις ιστορίες που θα μεταφέρουμε μαζί στον κόσμο.
Μιχαήλ Δημητρίου (μέλος μεταφραστικής ομάδας)
